header95
آشنایی با رشته حسابداری

مقدمه :

تغییرات سریع جامعه امروزی حسابداری یا زبان تجارت را که در ثبت و تجزیه و تحلیل اطلاعات اساسی اقتصادی در موسسات مختلف مورد استفاده میباشد، بسیار پیچیده کرده است. تصمیم گیری صحیح و دقیق تربر مبنای اطلاعات قابل اعتماد برای توزیع مطلوب و استفاده از منابع کمیاب ملی بسیار ضروری به نظر می رسد. بنابراین حسابداری نقش مهمی را در سیستم اقتصادی و اجتماعی هر جامعه ایفاء می کند.

در دنیای متغیر بازرگانی و صنعت نقش حسابداری عملاً و به تدریج تکامل پیدا کرده و علاوه بر وظیفه کنترل که نتیجه بسیار طبیعی کار حسابداری است، در مسائل برنامه ریزی بازرگانی و پیش بینی های اقتصادی نیز نقش مهمی را بر عهده گرفته است.


تعریف حسابداری و حسابرسی

حسابداری یک فعالیت خدماتی است که وظیفه اش فراهم کردن اطلاعات کمی، که اساسا دارای ماهیت مالی هستند، درباره واحد اقتصادی است. اطلاعات فراهم شده توسط حسابداری باید در تصمیم گیری های اقتصادی سودمند باشد.

حسابرسی فرآیندی منظم و با قاعده (سیستماتیک) جهت جمع آوری و ارزیابی بی طرفانه شواهد درباره ادعاهای مدیریت در ارتباط با فعالیت ها و وقایع اقتصادی، به منظور تعیین درجه انطباق این ادعاها و اظهارات با معیارهای از پیش تعیین شده و گزارش نتایج به افراد ذینفع است.

 

رابطه بین حسابداری و حسابرسی

خروجی فرآیند حسابداری، موضوع اصلی عملیات حسابرسی است و غالب شواهدی که در فرآیند حسابرسی مورد استفاده قرار می گیرد توسط سیستم حسابداری تهیه شده است. در بیشتر مواقع حسابرسی و برخی از تکنیک های آن چنان با فرآیند حسابداری آمیخته که گویی از اجزای لاینفک سیستم حسابداری است. بنابراین از بسیاری جهات حسابداری و حسابرسی تفکیک ناپذیرند و بدین دلیل حسابرس باید متخصص حسابداری نیز باشد، در صورتی که حسابدار نیازی به تخصص در زمینه حسابرسی ندارد.

 

پیشینه حسابداری و حسابرسی در ایران

پیشینه حسابداری ایران به نخستین تمدن هایی بر می گردد که در این سرزمین پا گرفت. مدارک به دست آمده از ایران باستان حکایت از این دارد که در عصر هخامنشی نظام مالی منسجمی برقرار بوده و حساب درآمد و مخارج حکومت به ریز و به دقت ثبت و نگاهداری می شده است.

پیشینه حسابرسی نیز در ایران و اسلام به زمانی باز می گردد که منبعی ( اعم از مالی یا غیر مالی) در جایی وجود داشته است. هرگاه انتقال ثروت مطرح شده، نوعی نظارت و بازرسی با خود به همراه داشته است. خصوصا نظارت حکومت بر اعضا و کارکنان خود و تفتیش اعمال و رفتار والیان و مامورین دولتی از دیرباز وجود داشته و شاید بتوان گفت سابقه ی آن نزدیک و همراه سابقه ی تشکیل جوامع اولیه و حکومت ها است.

 

پیشینه رشته حسابداری و حسابرسی و ورود آن به دانشگاه ها

رشته حسابداری اولین بار در دهه ی 1330 با تاسیس اولین آموزشگاه های عالی و دانشکده های خصوصی از جمله آموزشگاه عالی حسابداری شرکت ملی نفت ایران، دانشکده علوم اداری و موسسه ی عالی حسابداری مطرح گردید. در حال حاضر این رشته در سطوح کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا و بدون هیچ گرایشی تدریس می شود.

همواره حسابرسی به عنوان یک حرفه مستقل در قالب نهادهای حرفه ی گوناگون از جمله انجمن های حرفه ای، موسسات حسابرسی بخش خصوصی و موسسات حسابرسی بخش عمومی در ایران مورد توجه بوده است اما تا سال 91 به عنوان یک رشته تحصیلی جداگانه محسوب نشده و به عنوان یکی از مواد درسی اصلی در تمامی مقاطع رشته حسابداری محسوب می شود. لازم به ذکر است از سال 1391 رشته حسابرسی در مقطع کارشناسی ارشد در تعداد محدودی از دانشگاه ها تدریس می شود. به منظور قبولی و ادامه تحصیل در این رشته کافی است که دانشجو در آزمون حسابداری شرکت کند و در هنگام انتخاب رشته در صورت علاقه این رشته را انتخاب نماید لذا آزمون جداگانه ای برای این رشته برگزار نمیشود.

 

هدف رشته حسابداری و حسابرسی

از آنجاییکه محصول نهایی حرفه حسابداری مبنای تصمیمات اقتصادی اشخاص ذی نفع از جمله مدیران، سهامدارن، اعتباردهندگان، دولت و غیره قرار می گیرد بنابراین می توان گفت که یکی از اهداف رشته حسابداری آموزش نیروی انسانی متخصص در جمع‌آوری، طبقه‌بندی، ثبت، خلاصه كردن اطلاعات و تهیه گزارشات مالی مطابق معیارهای از پیش تعیین شده از جمله استانداردها و اصول حسابداری می باشد. از سوی دیگر به روز رسانی استانداردها و اصول حسابداری و تجدید نظر در چارچوب نظری مطابق با عوامل محیطی از جمله موارد با اهمیت و حیاتی در رشته حسابداری محسوب می شود، بنابراین آموزش نیروی انسانی متخصص در این زمینه از دیگر اهداف این رشته می باشد.

هدف رشته حسابرسی تامین نیروی انسانی متخصص و آگاه نسبت به استانداردهای حسابداری و حسابرسی و آخرین تغییرات آن، قوانین مالیاتی و تجارت، کنترل های داخلی اثربخش و ارزیابی و مدیریت ریسک می باشد.

 

نقش و توانایی یا کارایی

فارغ التحصیلان دوره کارشناسی رشته حسابداری توانائی لازم در احراز مشاغل و ایفای نقشهای زیر را دارند :

1- انجام کلیه امور حسابداری در موسسات بازرگانی، بانکها و واحدهای تولیدی و صنعتی

2- تصدی کلیه امور حسابداری در موسسات دولتی و شهرداریها

3- اشتغال به حرفه حسابرسی در موسسات حسابرسی.

4- طرح و اجرای سیستمهای مالی در موسسات بازرگانی و صنعتی

5- فارغ التحصیلان این دوره پس از کسب تجربه کافی میتواند در سطوح مختلف مدیریت مالی و حسابداری و حسابرسی انجام وظیفه نمایند.

 

ضرورت و توانایی

ضروت و اهمیت دوره کارشناسی حسابداری با توجه به نکات زیر بخوبی آشکار میگردد :

1- آشفتگی و نابسامانی دروضع مالی بسیاری از موسسات بازرگانی تولیدی، دولتی و شهرداریها و بخصوص صنایع ملی شده و عدم امکان ارائه گزارشهای مالی صحیح و به موقع در این موسسات که ناشی از کمبود حسابداران متخصص میباشد.

2- عدم توانائی موسسات حسابرسی بخصوص موسسات حسابرسی وابسته به دولت در رسیدگی به گزارشهای مالی واحدهای اقتصادی به علت کمبود حسابداران تحصیل کرده در حرفه حسابرسی که در سالهای اخیر موجب وقفه یا تأخیر در امر رسیدگی گردیده است.

3- نارسائی در امر آموزش حسابداری در دانشگاهها و مراکز آموزش فنی و حرفه ای و رشته های خدمات در وزارت آموزش و پرورش به علت کمبود استادان ودبیران تحصیل کرده و کارآزموده.

4- برنامه ریزی و کنترل عملیات بازرگانی، تولیدی و دولتی عموماً با کمک حسابداران و کارشناسان مالی تحصیل کرده امکان پذیر میباشد و در بسیاری از موارد کمبود اینگونه افراد انجام کار برنامه ریزی و کنترل عملیات را به عهده تاخیر انداخته است.

تردیدی نیست که تربیت کارشناسان حسابداری در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی در کوتاه مدت و بلند مدت میتواند بسیاری از کمبودها و نارسائی های فوق را جبران نماید.

 

آینده شغلی

فارغ التحصیلان رشته حسابداری و حسابرسی از فرصت‌های متنوع شغلی برخوردار می باشند به طوری که به ندرت دیده می شود که فارغ التحصیلان این رشته با مشکل بیکاری مواجه باشند. برای مثال فارغ التحصیلان این دو رشته می توانند در زمینه های گوناگون از جمله حسابداری مالی، مدیریت، دولتی، مالیاتی، بیمه و غیره و هم چنین زمینه های گوناگون حسابرسی از جمله حسابرسی مستقل و داخلی فعالیت نمایند.

 

رشته حسابداری را در سه مقطع کاردانی ، کارشناسی و کارشناسی ارشد در موسسه آموزش عالی حکیم طوس دایر می باشد.